بسمه تعالی
در تاریخ :27/10/1392
دانشجوی کارشناسی ارشد آقای مجید علی خانی از پایان نامه خود دفاع نموده و با نمره 75/17 بحروف هفده وهفتادوپنج صدم و با درجه بسیار خوب مورد تصویب قرار گرفت .
امضاء استاد راهنما :
بسمه تعالی
دانشکده اقتصاد و حسابداری
دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی
******************************************************************
(این چکیده به منظور چاپ در پژوهش نامه دانشگاه تهیه شده است)
نام واحد دانشگاهی : تهران مرکزی کد واحد : 101کد شناسایی پایان‌نامه : 10121301912009عنوان پایان نامه : رابطه تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی با پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سودنام ونام خانوادگی دانشجو: مجید علی خانی
شماره دانشجوئی : 89093296700
رشته تحصیلی : حسابداریتاریخ شروع پایان نامه : 26/10/91
تاریخ اتمام پایان نامه : 27/10/92 استاد راهنما : جناب آقای دکتر یدالله تاری وردی
استاد مشاور : سرکار خانم دکتر فرزانه حیدرپورآدرس و شماره تلفن : ساری بلوار طالقانی خیابان دانش دانش 27 پلاک 18 چکیده پایان نامه :
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت. فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 1391-1381 و قلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و EVEIWS فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهند که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند. نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش نامه دانشگاه مناسب است (
مناسب نیست (
تاریخ و امضاء
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات طرح1
1-1).مقدمه2
1-2) بیان مساله3
1-3) اهداف تحقیق4
1-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب5
1-5) فرضیه های تحقیق8
1-6) مدل تحقیق8
1-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه ها9
1-8) روش تحقیق10
1-9) قلمروی تحقیق11
1-10) جامعه و حجم نمونه12
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق14
2-1) چکیده15
2-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداری15
2-3)تفاوت های موقتی17
2-4) سود حسابداری و مالیاتی در ایران21
2-4-1)مالیات سود شرکت های ایرانی21
2-4-2) تعامل استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم ایران22
2-4-3) مغایرت های موجود میان استاندارد های حسابداری و قوانین مالیاتی ایران24
2-5)سود حسابداری و مالیاتی در سطح بین الملل32
2-6)چارچوب نظری تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی34
2-6-1)منابع بالفعل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی35
2-6-1-1) دلایل زمانبندی36
2-6-1-2)اهداف غیردرآمدی مالیات37
2-6-1-3)دکترین رجحان محتوا بر شکل و اقدامات پیشگیرانهی ضد مالیات پرهیزی38
2-6-1-4) تفاوت سیستم حسابداری39
2-6-1-6)دلیل بنیادین40
2-6-2)منابع بالقوهی تفاوت ها43
2-6-2-1) مدیریت سود43
2-6-2-1-1) تعریف43
2-6-2-1-2) محمل های مدیریت سود46
2-6-2-1-3)عوامل زیر بنایی48
2-6-2-1-4)انگیزه ها52
2-6-2-2)مدیریت مالیات60
2-6-2-2-1) تعریف60
2-6-2-2-2) اصول عمومی مالیات پرهیزی62
2-6-2-2-3)چارچوب مالیات پرهیزی شرکت سهامی عام63
2-6-2-2-4)پیامدهای مالیات پرهیزی68
2-6-2-3) تاثیر متقابل مدیریت مالیات و مدیریت سود69
2-7) تصریح تفاوت ها70
2-8)محتوای اطلاعاتی سود73
2-8-1)جایگاه سود در تئوری حسابداری73
2-8-2)شرحی از سود حسابداری74
2-8-3) اهداف گزارشگری سود76
2-8-4)نارسایی محتوای اطلاعاتی سود حسابداری79
2-8-4-1)نقاط قوت سود حسابداری79
2-8-4-2)نقاط ضعف سود حسابداری80
2-8-5)سود مندی در تصمیم81
2-8-6)سود مندی سود برای سرمایه گذاران82
2-8-7) تعریف و ارزیابی سودمندی سود84
2-8-8)مدلهای نظری ارزشیابی شرکت و ارتباط آن با ارقام حسابداری86
2-9)پایداری سود88
2-10) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی و پایداری سود و ارزش شرکت95
2-11)پیشینه تحقیق105
فصل سوم: روش تحقیق120
3-1 )مقدمه121
3-2)روش تحقیق122
3-2-1) قلمرو تحقیق123
3-2-2)جامعه و نمونه آماری تحقیق123
3-2-3 ) ابزار جمع آوری داده های تحقیق125
3-3 )فرضیات تحقیق126
3-4 ) مدل و الگوهای تحقیق127
3-5 )متغیرهای تحقیق129
3-5-1 )سود هر سهم ():131
3-5-2 ) بازده غیرعادی انباشته ():131
3-5-3 ) تفاوت سود حسابداری و مالیاتی ():133

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-5-4 ) سود شرکت ():134
3-5-5 ) اندازه شرکت ():135
3-5-6 ) ارزش دفتری هر سهم ():136
3-5-7 ) اهرم مالی ():137
3-6)روش تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیات138
3-6-1 )روش داده های پانل138
3-6-1-1) روش اثراث ثابت:139
3-6-1-2 ) روش اثرات تصادفی:140
3-6-1-3 )آزمون چاو یا F لیمر:141
3-6-1-4 ) آزمون هاسمن:142
3-6-2 )آزمون معنی دار بودن مدل143
3-6-3 ) آزمون معنی دار بودن متغیرهای تحقیق143
3-6-4 ) آزمون های مربوط به مفروضات مدل رگرسیون خطی144
3-6-4-1 )فرض نرمال بودن توزیع متغیر ها و باقیمانده ها:144
3-6-4-2) فرض عدم وجود همخطی بین متغیرهای توضیحی:145

3-6-4-3 ) فرض مستقل بودن باقیمانده ها:145
3-6-4-4. )فرض همسانی واریانس باقیمانده ها:146
3-6-5) تصمیم گیری برای رد یا پذیرش فرضیه ها147
3-7 )خلاصه فصل148
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها149
4-1 ) مقدمه150
4-2) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق150
4-3 ) آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق154
4-4 ) بررسی همبستگی میان متغیرهای تحقیق155
4-5 ) بررسی همخطی بین متغیرهای توضیحی تحقیق157
4-6 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق158
4-6-1 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول تحقیق158
4-6-2 ) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق161
4-7 ) خلاصه فصل164
فصل پنجم: نتیجه گیری165
5-1 )مقدمه166
5-2) خلاصه و نتیجه گیری166
5-2-1 )نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول168
5-2-2) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق168
5-3 )پیشنهاد های تحقیق172
منابع و ماخذ173
پیوستها178
فهرست نگاره ها
نگاره 3-1) روند انتخاب نمونه آماری پژوهش124
نگاره 3-2) توزیع فراوانی شرکت های نمونه بر حسب صنعت126
نگاره 3-3) مدل مفهومی پژوهش128
نگاره 4-1) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق151
نگاره 4-2) نتایج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق154
نگاره 4-3) نتایج آزمون نرمال بودن توزیع متغیرهای وابسته تحقیق بعد از فرآیند نرمال سازی155
نگاره 4-4) ماتریس ضرایب همبستگی پیرسون بین متغیرهای تحقیق156
نگاره 4-5) نتایج آماره VIF برای هر یک از متغیرهای تحقیق158
نگاره 4-6 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (1) تحقیق159
نگاره 4-7 نتایج برآورد مدل (1) تحقیق160
نگاره 4-8 نتایج انتخاب الگو برای برآورد مدل (2) تحقیق161
نگاره 4-9 نتایج برآورد مدل (2) تحقیق162
فهرست نمودارها
نمودار 4-1) روند سالانه متوسط سود هر سهم شرکت های نمونه152
نمودار 4-2) روند متوسط بازده غیرعادی انباشته شرکت های نمونه153
نمودار 4-3) روند متوسط تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت های نمونه153
فصل اول:
کلیات طرح
1-1).مقدمه
مدیریت شرکت هرساله سود واحد تحت کنترل خویش را به دو منظور محاسبه و گزارش میکند. اولی، برای تهیه صورتهای مالی طبق استانداردهای حسابداری و گزارش آن به استفاده کنندگان صورتهای مالی، و دومی، برای تهیه اظهارنامه مالیاتی بر مبنای قانون مالیاتها جهت تشخیص بدهی مالیاتی شرکت (هانلون و شولین، 2005) یا همان سهم دولت از سود واحد تجاری . طبق استاندارد های حسابداری، مسئولیت تهیه و ارائه صورت های مالی به عهده مدیریت واحد تجاری است. مدیریت واحد تجاری موظف به تهیه و ارائه صورت های مالی سالانه به گونه ای است که تصویری مطلوب از وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری ارئه کند. هرگاه صورت های مالی جهت ارائه به سهامداران، بستانکاران و دولت و سایر کاربران برون سازمانی تهیه شود رعایت استاندارد های حسابداری در تهیه و ارئه آن ضروری است (هیئت تدوین استاندارد های حسابداری ،1385،6). طبق ماده 110 قانون مالیات های مستقیم نیز اشخاص حقوقی مکلفند اظهارنامه، و ترازنامه و حساب سود وزیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک از آنها به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی است تسلیم نمایند و مالیات متعلقه را بپردازند (دوانی،1391، 65). با وجود اینکه هر دو معیار سود بر مبنای تعهدی محاسبه میشود با این حال تفاوت ها عمده ای بین سود حسابداری و سود مالیاتی
میتواند وجود داشته باشد (هانلون و شولین،2005). بطور کل دو منبع برای تفاوت های بین سود حسابداری و سود مالیاتی میتوان متصور بود. اولی ، تفاوت های ناشی از مقررات متفاوت برای محاسبه سود و دومی، تفاوت های ناشی از اعمال نظر مدیر در فرایند محاسبه سود. بنابراین، تفاوت ها بطور بالقوه میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی فعالیتهای مدیریت سود و مالیات باشند و در کل، حاوی اطلاعاتی راجع به کیفیت سود های گزارش شده برای سرمایه گذاران باشند.
1-2) بیان مساله
تحت مدل بهای تمام شده تاریخی تعدیل شده که با توجه به خصوصیت قابلیت اتکا و محدودیت های هزینه-فایده از ارزش های جاری نیز استفاده میشود، هنوز هم سود حسابداری اساسی ترین دادهی صورت های مالی است. با این حال، محاسبه سود حسابداری متاثر از روش ها و برآوردهای حسابداری است، بدین لحاظ امکان دستکاری سود توسط مدیریت وجود دارد. وجود زمینه مناسب برای تخریب سود حسابداری ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره از محدودیتهای ذاتی حسابداری از جمله (1) نارسایی های موجود در فرایند برآوردها و پیش بینی رویداد های مالی آتی و (2) امکان استفاده از روش های متعدد حسابداری توسط بنگاه ها موجب میشود که سود حسابداری بنگاه از سود اقتصادی متفاوت باشد و از آنجایی که سود حسابداری از مهم ترین معیار های ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش بنگاه های اقتصادی تلقی میگردد موضوع کیفیت سود مطرح میشود. یکی از نظریات مطرح در این حوزه استفاده از سایر اجزای صورت های مالی برای اندازه گیری کیفیت است که کمتر در معرض دستکاری مدیریتی قرار دارند.تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی (از این پس تفاوت ها) یکی از معیارهای مطرح در این حوزه می باشد. تفاوت ها معمولاً اقلام تعهدی اختیاری را مستثنی کرده و بر عکس جریان های نقدی، همهی اقلام تعهدی را حذف نمیکنند و همچنین به خاطر عامل محدود کننده مالیات در تصمیمات مدیریت سود و عدم انعطاف پذیری نسبتاً بالاتر در محاسبه سود مالیاتی، انتظار میرود حاوی اطلاعات معتبری دربارهی کیفیت سود گزارش شدهی بنگاههای اقتصادی باشد. از سوی دیگر، تفاوت ها معمولاً در برگیرنده اقلامی هستند که بیشتر منعکس کننده اهداف درآمدی و اقتصادی و سیاسی و اجتماعی دولت
میباشند. همچنین چنانچه سود مالیاتی توسط مدیریت بطور موفقیت آمیزی تحریف شود رابطه معنادار خود با پیش بینی سوددهی آتی را از دست میدهد لذا به هر میزان که تفاوت ها بیشتر حاوی اینگونه موارد باشند احتملاً از روایی آنها در انعکاس کیفیت سود کاسته میشود. بنابراین میزانی که تفاوتها بتوانند با رشد آتی سود رابطه داشته باشند و سرمایه گذاران را در ارزیابی کیفیت سود یاری کنند یک مسئله آزمون پذیر است که این تحقیق قصد بررسی آنرا دارد. لذا مسئله اصلی این پژوهش به صورت ذیل عنوان میشود:
آیا رابطه معناداری بین تفاوت های شرکت های پذیرفته شده در بورس و معیار های کیفیت سود ارائه شده در این تحقیق وجود دارد؟
این تحقیق برای ارزیابی سودمند بودن تفاوت ها به عنوان یک ابزار برای محک زنی سود های گزارش شده شرکتها، از مفهوم پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود استفاده میکند. لذا دو پرسش اصلی این تحقیق که مبنای فرضیه های تحقیق را شکل میدهند به صورت ذیل میباشد:
(1) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و پایداری سود های حسابداری وجود دارد؟
(2) آیا رابطه معناداری بین تفاوت ها و محتوای اطلاعاتی سود حسابداری وجود میشود؟
1-3) اهداف تحقیق
اهداف تحقیق را میتوان در قالب چند هدف اصلی و فرعی عنوان کرد. عمده ترین هدف این تحقیق یافتن پاسخی برای سودمند بودن تفاوت ها از لحاظ انعکاس کیفیت سود است و مربوط بودن به مدلهای تصمیم گیری سرمایه گذاران است. از دیگر اهداف این تحقیق یافتن شواهدی دال بر اهمیت داشتن مبحث حسابداری مالیات سود است. همانگونه که در بخش بعدی توضیح داده میشود، استانداری با این عنوان و با این موضوع در کشور ما وجود ندارد.ارائه شواهدی حاکی از مربوط بودن تفاوت ها میتواند سیگنال هایی دال بر لزوم بازنگری در دلایل توجیهی عدم ضرورت چنین استانداری برای کشور باشد. .همچنین یکی دیگر از اهداف فرعی این تحقیق میتواند ارائه یک معیار برای محک زدن میزان واقع گرایی موجود در سود های گزارش شده شرکت ها باشد. بدلیل عدم وجود معیار منحصر به فرد همواره از معیار های گونگون برای این مهم استفاده شده است. یافتن شواهدی دال بر رابطه داشتن تفاوت ها با رشد سود شرکت ها میتواند معیار دیگری در کنار سایر معیار ها ارزیابی سود شرکت های فراهم آورد.
1-4) اهمیّت موضوع و انگیزهی انتخاب
حسابداری مالیات سود در حرفه حسابداری موضوعی به نسبت پیچیده و بحث بر انگیز است. هندریکسن در فصل20 کتاب خویش به شرکت هایی اشاره میکند که در حین سودآوری، مالیاتی به دولت ها پرداخت نمیکردند. آیا ممکن است سود و هزینه مالیات گزارش کرد اما مالیات پرداخت نکرد. پاسخ ساده ای به این سوال میتوان داد، یعنی میتوان گفت شرکتهای سودآور طبق قانون
میتوانند از پرداخت مالیات معاف باشند. اما پاسخ مورد نظر این نیست. پاسخ این است که شرکتهای غیر معاف هم ممکن است سود گزارش کنند اما مالیات پرداخت نکنند یا حداقل مالیات اندکی به نسبت سود های گزارش شده بپردازند. زیرا بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات تفاوت وجود دارد. این وضعیت در مغرب زمین بویژه در ایالات متحده و سایر کشورهای آنگلوساکسون بیشتر به چشم میآید. فی الواقع یک از دلایل بالقوهای که شرکتهای مورد اشاره هندریکسن را قادر به اجرای چنین رفتار متهورانه ای میکرد وجود تفاوت های زیاد در باب شناسایی اقلام درآمد و هزینه بین استانداردهای حسابداری و قوانین مالیاتی بود. اما آیا صرف وجود تفاوت های زیاد بین دو مجموعه مقررات دال بر رفتار های فرصت طلبانه شرکت ها است؟ نحوه برخورد با تفاوت ها آنقدر مهم بود که مراجع استاندارد گذاری را وادار به تدوین و اصلاح مجدد بیانیه هایی دربارهی حسابداری مالیات سود کرد. بیانیه شماره 11 هیئت اصول حسابداری، استاندارد شماره 96 هیئت استاندارد های حسابداری مالی در سال 1987 و استاندارد شمارهی 109 هیئت در سال 1992 که جایگزین استاندارد شماره 96 شد همگی بر اهمیت داشتن حسابداری مالیات سود و تفاوت ها دلالت میکند. مقارن با رسوایی های مالی بزرگ در غرب نظیر فروپاشی انرون، تایکو، زیراکس و ورلد کام توجهات سرمایه گذاران و سیاستگذاران به سمت کیفیت سود های گزارش شده معطوف شد. در تلاشی برای معرفی کردن یک محک برای کیفیت سود ها، برخی از محققین و صاحبنظران نظیر دسای(2002)،مانزون و پلسکو (2002) و هانلون (2003) توجهات را به سوی شکاف بین سود مالیاتی و سود حسابداری که طی دهه 90 میلادی افزایش یافته بود سوق میدادند. در سال 2002 مقالهای با “عنوان واقعیت پشت فروپاشی انرون” با این ادعا که سود مالیاتی میتواند به عنوان یک ابزار برای چک کردن سود های گزارش شده مورد استفاده قرار بگیرد این تِم از تحقیقات را در پژوهشهای حسابداری مالیات سود طنین افکن کرد. البته ایدهی استفاده از سود مالیاتی به عنوان یک ابزار برای چک کردن میزان اعتبار سود حسابداری جدید نبود. پیش از این روسین (1998) اظهار کرده بود که مازاد رو به گسترش سود حسابداری بر سود مالیاتی میتواند یک علامت خطر بالقوهای باشد که باید مورد رسیدگی قرار بگیرد زیرا میتواند نمایندهی رو به انزوال رفتن کیفیت سود باشد. بررسی های صورت گرفته توسط کمیتهی مشترک مالیات کنگرهی آمریکا نشان داد که انرون تا پیش از ورشکستگی در سال 2001 تا چند سال مالیاتی پرداخت نکرده بود.
اما در ایران نحوهی برخورد با تفاوت ها کاملاً متفاوت از کشورهای آنگلوساکسون است. در کشور ما استانداری راجع به حسابداری مالیات سود وجود ندارد. در رابطه با عدم وجود استاندارد همواره توجیهاتی ارائه میشود. اولاً که در ایران حسابداری مالی و مالیاتی به یکدیگر بسیار نزدیک است به طوری که تفاوت های موقتی بین سود مالیاتی و حسابداری از شمار انگشتان یک دست فراتر
نمیرود. یک از عوامل مهم و تاثیر گذار بر نزدیکی این دو معیار، این است که استاندارد های حسابداری مالی توسط سازمان حسابرسی (که به طور نسبی با وزارت امور اقتصادی و دارایی هماهنگ و مرتبط است) تدوین میشود. وزارت اقتصاد و امور دارایی از سوی دیگر مسئول وصول مالیات و تدوین کنندهی مبانی مالیاتی است، و تحولات اخیر از قبیل اجرای ماده 272 نیز نشان میدهد عزمی جدی برای نزدیک کردن حسابداری مالی ومالیاتی وجود دارد. در تدوین استانداردهای حسابداری، قانون مالیات اثر گذار است. فیالواقع یکی از عواملی که باعث شد موضوع تجدید ارزیابی دارایی های ثابت مشهود و ارزیابی سرمایه گذاری ها به ارزش بازار اختیاری باشد ملاحظات مالیاتی بود. قانون مالیات ها در زمینه های دیگری مانند روش ها و نرخ های استهلاک تاثیر زیادی بر حسابداری مالی داشته است به طوری که اکثر شرکت های مهم از نرخ های ماده 151 استفاده
میکنند. از سوی دیگر بیشتر ضابطه های قانون مالیاتهای مستقیم به ویزه در مورد هزینه ها با استاندارد های حسابداری مالی هماهنگ است و با آن تضاد جدی ندارد و حتی در برخی از موارد مانند بند 24 ماده 148 بدان اشاره می شود (بزرگ اصل،1378). قطعاً موارد فوق نشان دهنده نزدیکی استاندارد های حسابداری و قانون مالیات ها به یکدیگر است.
امّا همانگونه که در ادبیات نظری تحقیق به تفصیل راجع به آن بحث خواهد شد تفاوت ها تنها از تفاوت های بین دو مجموعه از قانون ناشی نمیشوند بلکه به طور بالقوه تحت تاثیر دستکاری مدیریت قرار دارند. بررسی تفاوت ها اگرچه در نگاه اول با توجه به تفاوت بین سیستم های قانونی و تجاری بین کشورهای انگلوساکسون و ایران کم اهمیت جلوه می کند. اما همین مسئله نزدیک بودن دو معیار سود به خصوص در حوزه اقلام تعهدی غیر اختیاری فرصتی را برای سودمند بودن تفاوت ها در رابطه با پیش بینی رشد سود های آتی شرکت ها فراهم میآورد. از سوی دیگر بسیاری از اقلام تعهدی غیر اختیاری نظیر ذخایر تضمین فروش و ذخایر مطالبات مشکوک الوصول و سایر ذخایر عملیاتی معمولاً به احتمال زیاد توسط حوزهی مالیاتی برگشت میخورند. همین اقلام به لحاظ تئوریک، بوجود آورنده تفاوت های زمانبندی هستند و بالقوه میتوانند نمایندهی مدیریت سود باشند. از طرفی با توجه به استفاده گسترده شرکت های بزرگ از روش خط مستقیم مورد اشاره ماده ،151 میتوان ادعا کرد که احتمالاً شرکت های بزرگ دست به هموار سازی سود مالیاتی میزنند و به تبع این پدیده بطور نظری میتواند حاکی از این باشد که سود مالیاتی حاوی اطلاعاتی راجع به رشد هموار سود های آتی شرکت باشد. وجود وجه اشتراک بین سود حسابداری و مالیاتی میتواند بدین معنی باشد که سود مالیاتی در مقایسه با جریان های نقد عملیاتی که همهی اقلام تعهدی را مستثنی میکند، حاوی اقلام تعهدیی است که به عنوان یک عامل محدود کننده برای مدیریت سود به حساب میآیند زیرا بیش نمایی سود حسابداری به احتمال زیاد پرداخت مالیات های اضافی را به دنبال خواهد داشت. شاید نزدیک بودن سود حسابداری و مالیاتی در ایران مدیریت سود را برای شرکت ها محدود کند و در نتیجه ضریب اطمینان آن نسبتاً بیشتر باشد. انگیزه اصلی در باب اجرای چنین تحقیقی نیز کنجکاوی در خصوص این سوال است که تفاوت های ایرانی نیز همانند تفاوت های سایر کشورها میتوانند حاوی اطلاعاتی دربارهی سوددهی آتی شرکت ها باشند. اهمیت موضوع تحقیق نیز در انگیزهی انتخاب آن نهفته است. مشاهده رابطه ای بین تفاوت های ایرانی و کیفیت سود تلویحاً بدین معنی است که موضوع حسابداری مالیاتی آنچنانکه همواره در مجامع و نشریات حرفه ای مطرح است کم اهمیّت نمیباشد. وجود رابطه معنی دار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود، از یک سوی میتواند بدین معنی باشد که با تدوین استانداردی در خصوص حسابداری مالیاتی ابزار های عینیتری در دسترس سرمایه گذاران قرار میگیرد که علاوه بر داده های صورت جریان های نقدی میتوانند با آن به محک زنی کیفیت سود های گزارش شده شرکت های بورسی بپردازند و از سوی دیگر، حاکی از، مورد توجه قرار گرفتن تفاوت ها در تصمیمات سرمایه گذاران باشد. یکی از مهمترین اهداف تشکیل بازار های سرمایه کمک به تخصیص بهینه منابع در دست خانوار یا نمایندگان آنها است. تخصیص مناسب سرمایه به سوی پروژه های سودده متضمن تصمیم گیری درست است و تصمیم گیری صحیح بدون وجود اطلاعات معتبر راجع به سودآوری شرکت ها بعید به نظر میرسد. شاید تفاوت ها بتوانند سیگنال هایی راجع به پروژه های پر بازده برای سرمایگذاران فراهم آورند.
1-5) فرضیه های تحقیق
بر پایهی دو پرسش اصلی فوق دو فرضیه توسط این تحقیق ادعا میشود:
فرضیه 1: بین تفاوت ها ی سود حسابداری مالی و مالیاتی و پایداری سود رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 2: بین تفاوت های سود حسابداری مالی و مالیاتی و محتوای اطلاعاتی سود رابطه معناداری وجود دارد.
1-6) مدل تحقیق
در این تحقیق برای آزمون فرضیه ها از دو مدل زیر استفاده میشود:
1 . مدل پایداری سود
E_(t+1)=α_0+α_1 E_t+α_2 〖BTD〗_t+α_3 E_t*〖BTD〗_t+α_4 〖SIZE〗_t++ε_(t+1)
E_(t+1) :سود هر سهم در سال t+1 است
E_t :سود هر سهم در سال tاست.
〖BTD〗_t: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی شرکت در سال t
E_t*〖BTD〗_t: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
〖SIZE〗_t :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازهی شرکت
2 . مدل محتوای اطلاعاتی سود
R_t=β_0+β_1 E_t+β_2 〖BTD〗_t+β_3 E_t*〖BTD〗_t+β_4 〖BV〗_t+β_5 〖LEV〗_t+β_6 〖SIZE〗_t+ε_t
R_it :بازده سهام شرکت
E_it :سودها برای شرکت i درسال tاست.
〖BTD〗_t: تفاوت سود حسابداری و مالیاتی هر سهم شرکت در سال t
〖BV〗_t:ارزش دفتری هر سهم عادی در سال t است
〖LEV〗_t:نسبت کل بدهیها به کل داراییها است.
〖SIZE〗_t :لگاریتم طبیعی فروش برای کنترل اثر اندازه شرکت
E_t*〖BTD〗_t: اثر متقابل سود سال t و تفاوت سود حسابداری و مالیاتی سال t است.
1-7) تعاریف عملیاتی متغیر ها و کلید واژه ها
این تحقیق به لحاظ مفهومی شامل دو متغیر وابسته و یک متغیر مستقل میباشد. متغیر مستقل تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی شرکت ها است که از تفاوت سود حسابداری مشمول مالیات
(به اصطلاح سود ابرازی ) و سود مشول مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) ی شرکت ها ( به اصطلاح سود مالیاتی) بدست میآید. متغیر های وابسته شامل پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود میباشد. برای اندازهگیری پایداری از یک مدل رگسیون کلاسیک پایداری سود استفاده میشود که عامل تفاوت ها بدان اضافه شده تا تاثیر آن روی تداوم رشد سود شرکت ها ارزیابی گردد. برای اندازه گیری محتوای اطلاعاتی از یک مدل رگرسیون سود-بازده کلاسیک استفاده میشود و سپس معیار تفاوت محاسبه شده به آن اضافه تا سودمندی آن در محتوای اطلاعاتی سود حسابری ارزیابی شود. کلید وازه های این تحقیق عیارتند از تفاوت سود حسابداری و سود مالیاتی که طی ساسر صفحات با نام اختصاری تفاوت ذکر میگردد، پایداری سود و محتوای اطلاعاتی سود، مدیر یت سود و مدیریت مالیات.
1-8) روش تحقیق
تحقیق حاضر از لحاظ نوع هدف تحقیقی کاربردی محسوب میشود. هدف از تحقیق کاربردی بدست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که بوسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده بر طرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را دربارهی فرآیندی در واقعیت را دنبال میکند. به عبارت دقیق تر تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معظل یا مشکل علمی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). نتایج حاصل از این تحقیق می تواند برای طیف گسترده ای شامل مدیران شرکت ها، سهامداران، سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، محققان و تدوین کنندگان استانداردها کاربرد داشته باشد.
از لحاظ بعد زمانی تحقیقات می توانند گذشته نگر یا آینده نگر باشند. به طور کلی چنانچه داده های گردآوری شده در رابطه با رویدادهایی باشد که در گذشته رخ داده است طرح تحقیق را می توان گذشته نگر تلقی کرد. از این رو پژوهش حاضر یک تحقیق گذشته نگر به شمار می آید.
بر اساس نحوه گردآوری داده ها نیز تحقیقات می توانند تاریخی، توصیفی، همبستگی، تجربی یا علّی باشند. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آن توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. تحقیقات همبستگی شامل پژوهش هایی است که در آنها سعی می‏شود رابطه بین متغیرهای مختلف با استفاده از ضریب همبستگی کشف و تبیین گردد. در تحقیقات همبستگی هدف اصلی مشخص کردن نوع، اندازه و مقدار رابطه بین دو یا چند متغیر می باشد (سرمد و همکاران، 1390، 92-75). با توجه به تقسیم بندی فوق، این تحقیق از نوع توصیفی و همبستگی می باشد.
همچنین این تحقیق بر اساس ماهیت و ویژگی داده هایی که برای تجزیه تحلیل فرضیه ها استفاده میشوند از نوع تحقیقات کمی محسوب میشود. تحقیقات کمی نوعی پژوهش است که پژوهشگر تصمیم میگیرد درباره چه چیزی مطالعه کند. سوالات کاملاً مشخص و تعریف شدهای مطرح میکند و اطلاعات عددی را از نمونه خارج میکند، با روش های آماری به تجزیه و تحلیل این اطلاعات میپردازد، تحقیق خود را بصورتی کاملاً عینی و به اصطلاح غیر سوءگیرانه انجام میدهد (خاکی،1391، 87).
در این تحقیق اطلاعات و داده های مورد نیاز مربوط به ادبیات تحقیق و مبانی نظری از منابع کتابخانه ای و پایگاههای علمی و مقالات داخلی و خارجی استخراج می شود. برای گردآوری داده های تحقیق نیز از بانک های اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران، پایگاههای اطلاعاتی مدیریت پزوهش و مطالعات اسلامی سازمان بورس، سایت مدیریت فناوری بورس تهران، سایت کدال، بانکهای اطلاعاتی نرم افزار های تدبیر پرداز و ره آورد نوین و همچنین صورت های مالی شرکت ها حسب مورد استفاده می شود.
این تحقیق به لحاظ اهدافی که دنبال میکند پژوهشی کاربردی است. هدف از تحقیق کاربردی به دست آوردن دانش لازم برای تهیه ابزاری است که به وسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده برطرف گردد. در این نوع تحقیقات، هدف، کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را درباره فرایندی دنبال میکند. به عبارت دقیقتر، تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل عملی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی،1391، 74). این پژوهش نیز به دنبال معرفی ابزاری برای ارزیابی مسئله کیفیت سود شرکت ها به عنوان یکی از مشکلات مسائل تصمیم گیری سرمایه گذاران است.
1-9) قلمروی تحقیق
قلمرو این تحقیق شامل سه بعد مختلف، به شرح زیر می باشد:
الف) قلمرو موضوعی: در این تحقیق اثر تفاوت میان سود حسابداری و سود مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار می گیرد.
ب) قلمرو زمانی: با در نظر گرفتن اطلاعات نزدیک به زمان انجام تحقیق و در دسترس بودن آنها دوره زمانی تحقیق 11 ساله و از سال 1381 لغایت 1391 تعیین شده است.
ج) قلمرو مکانی: قلمرو مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
می باشد.
1-10) جامعه و حجم نمونه
جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. نمونه آماری عبارت است از تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگی های اصلی جامعه باشد (آذر و مؤمنی، 1389، ص 5). در این تحقیق برای این که نمونه آماری یک نماینده مناسب از جامعه آماری موردنظر باشد، از روش حذف سیستماتیک استفاده شده است. برای این منظور 5 معیار زیر در نظر گرفته شده و در صورتی که شرکتی کلیه معیارها را احراز کرده باشد به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شده است.
شرکت قبل از سال 1381 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده و تا پایان سال 1391 در بورس فعال باشد.
شرکت طی سال های 1381 تا 1391 تغییر سال مالی نداده باشد و سال مالی شرکت به پایان اسفند ماه منتهی شود.
شرکت در گروه شرکت های سرمایه گذاری یا واسطه گری های مالی نباشد.
شرکت سودده باشد.
اطلاعات مورد نیاز شرکت در دسترس باشد.
چکیده پایان نامه:
در این تحقیق تاثیر تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی بر پایداری و محتوای اطلاعاتی سود مورد بررسی قرار گرفت.فرضیه های تحقیق وجود رابطه معنادار بین تفاوت ها و معیار های کیفیت سود فوق الذکر را ادعا می کنند.به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از دو مدل رگرسیون چند متغیره بهره گرفته شد. قلمروی زمانی تحقیق یک دوره 11 ساله بین سال های 81-91 وقلمروی مکانی آن کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.پس از گردآوری داده های مورد نیاز با کمک نرم افزار های SPSS و Eveiws فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می دهد که تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی تاثیر معناداری بر پایداری سود شرکت های فعال در بازار سرمایه ایران دارند. همچنین شواهد از وجود رابطه معنادار بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با محتوای اطلاعاتی سود حمایت نمی کنند.
فصل دوم:
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
2-1) چکیده
در این بخش، ابتدا به ادبیات مطرح تفاوت سود حسابداری و مالیاتی از دیدگاه متون حسابداری میپردازیم. سپس مروری اجمالی بر حسابداری مالی و مالیاتی در ایران، شامل تعاملات و مغایرات میان استاندارد های حسابداری و قانون مالیات های مستقیم کشور داریم. از آنجا که در متون حسابداری بر منابع ماهوی تفاوت ها با دقت تمرکز نمیشود و به منابع بالقوهی تفاوت ها اشاره نمیشود، چارچوب نظری جامعی از تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی فراهم میآید که با اهداف این تحقیق نیز سازگارتر است. سپس مفاهیم محتوای اطلاعاتی و پایداری سود مطرح میشود و نهایتا رابطه بین تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی با پایداری و محتوای اطلاعاتی سود استدلال میشود تا پایه قیاسی فرضیات تحقیق شکل گیرد. در نهایت برای ارئه شواهدی از قیاس فوق الذکر به برخی از تحقیقاتی که در این حوزه توسط سایر محققین انجام شده اشاره میشود.
2-2) تفاوت های سود حسابداری و مالیاتی در متون حسابداری
هندریکسن1 تفاوت عمده بین سود مالیاتی و سود حسابداری را در دو طبقه ذیل دسته بندی میکند:
1 . تفاوت های دائمی ، که ناشی از اجرای مقررات خاص یا امتیازها و محدودیتهایی است که به دلایل اقتصادی ، سیاسی ، یا اداری مورد توجه قرار میگیرند و با شیوه محاسبه سود خالص حسابداری هیچ رابطهای ندارند .تفاوتهای دائمی نشان دهندهُ محاسبه کل مالیاتی است که شرکت باید در طول عمر زندگی خود پرداخت کند .بهره اوراق قرضه شهرداریها یک نمونه ازین تفاوت ها است؛ آن بعنوان بخشی از سود حسابداری گزارش شده ارائه میشود ولی در قوانین مالیاتی برخی از کشورها در محاسبه سود مالیاتی مدنظر قرار نمیگیرد. تفاوت های دائمی فقط بر کل مالیات قابل پرداخت شرکت اثر میگذارند و ازینرو، در حسابداری، از دیدگاه تئوری، موجب بروز مسائلی از باب تخصیص مالیات نمی شوند. فقط باید آنها را در گزارشهای مالی ارائه کرد ، ولی تحت کنترل حسابداران نمیباشند (پارسائیان به نقل از هندریکسن،1388) یعنی اگر فرض کنیم هیچگونه تفاوت موقتی وجود نداشته باشد و تفاوت های سود حسابداری و سود مالیاتی ، محدود به تفاوت های دائمی باشد در این صورت هزینه مالیاتی که بایستی در صورت های مالی گزارش شود برابر با بدهی مالیاتی است که بر اساس سود مشمول مالیات محاسبه شده است. به همین دلیل است که تفاوت های دائمی موجب تخصیص های مالیاتی بین دوره های مختلف نمیشود و از نظر تئوری حسابداری بحث خاصی هم ندارد(بزرگ اصل،1379).

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید