استاد/استادان مشاور: خانم دکتر آزیتا جهانشادچکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):
رشد و توسعه بازارهای سرمایه و به وجود آمدن صندوق های سرمایه گذاری به عنوان یک نهاد مهم در بازار های سرمایه جهت جذب پس اندازهای کوچک و سرمایه ها به سوی بازارهای سرمایه , عملکرد صندوق های سرمایه گذاری را به موضوعی مهم و قابل توجه تبدیل نموده است . در ارتباط با عملکرد صندوق های سرمایه گذاری پژوهشهای متفاوتی انجام شده است. اما در ارتباط ب رابط بین ویژگی های مدیران و بازدهی صندوق های سرمایه گذاری تحقیق انجام نپذیرفته است . بر این اساس جامعه آماری شامل 49 صندوق سرمایه گذاری با سرمایه متغیر که از سه ماه قبل از شروع سال 1392 شروع به فعالیت نموده اند را انتخاب و در مقطع سال 1392 مورد آزمون قرار داده ایم و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش رگرسیون خطی استفاده نموده ایم . نتایج تحقیق نشان می دهد که از میان متغیر های مورد آزمون ویژگی ها مدیران از جمله تحصیلات , تجربه و ریسک پذیری رابطه مستقیم با بازدهی صندوق های سرمایه گذاری دارند و بین سن مدیران و بازده و سن مدیران با ریسک پذیری آنها رابطه معنا دار مشاهده نگردیده است .
واژهای کلیدی : صندوق های سرمایه گذاری , بازده , تحصیلات , سن , ریسک پذیری , تجربه
مناسب است
نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش‌نامه دانشگاه تاریخ و امضاء:
مناسب نیست
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات طرح1
1-1 بیان مساله تحقیق 2
1-2 اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن 3
1-3هدف های تحقیق 4
1-4 سوالات پژوهش4
1-5 فرضیه های پژوهش4
1-6 روش تحقیق 5
1-7 جامعه آماری و حجم آن 5
1-8 روش گرد آوری اطلاعات 5
1-9 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات 5
1-10 متغیرها و واژه های کلیدی 5
فصل دوم: مطالعات نظری8
2-1 مقدمه9
2-2 تعریف صندوق های سرمایه گذاری11
2-3 تاریخچه صندوق های سرمایه گذاری12
2-4 پیشینه صندوق های سرمایه گذاری مشترک در ایران13
2-4-1-قبل از تصویب قانون بازار اوراق بهادار13
2-4-2 بعد از تصویب قانون بازار اوراق بهادار13
2-5 اهداف صندوق های سرمایه گذاری14
2-5-1درآمد14
2-5-2رشد14
2-5-3درآمد و رشد14
2-6 قوانین مرتبط با تاسیس و نظارت بر صندوق های سرمایه گذاری15
2-6-1 قوانین صندوق های سرمایه گذاری در ایران15
2-6-2 قوانین صندوق های سرمایه گذاری در دیگر کشور ها16
1-6-2-1 قانون شرکت های سرمایه گذاری در ایلات متحده16
2-6-2-2 قوانین مرتبط با شرکت های سرمایه گذرای در مالزی17
2-7 انواع صندوق های سرمایه گذاری بر مبنای اهداف اختصاصی هر صندوق18
2-7-1 صندوق های سرمایه گذاری سهام عادی18
2-7-2 صندوق های سرمایه گذاری متوازن18
2-7-3 صندوق های سرمایه گذاری اوراق قرضه یا سهام ممتاز18
2-7-4صندوق های سرمایه گذاری تخصصی19
2-7-5 صندوق های سرمایه گذاری با هدف دوگانه19

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-7-6صندوق های بازار پول19
2-7-7 صندوق های رشد وتوسعه20
2-7-8 صندوق ها شاخص20
2-7-9 صندوق های قابل معامله در بورس20
2-7-10 صندوق های اوراق قرضه شهرداری ها21
2-7-11 صندوق های سرمایه گذاری بین المللی21
2-8 طبقه بندی کلی صندوق های سرمایه گذاری21
2-8-1 شرکت های با سرمایه ثابت و متغیر21
2-8-1-1 شرکت مدیریت یا صندوق با سرمایه ثابت(سرمایه بسته)21
2-8-1-2 شرکت مدیریت یا صندوق با سرمایه متغیر(سرمایه باز)22
2-8-2 صندوق ها متنوع و غیر متنوع23
2-8-2-1 صندوق های متنوع23
2-8-2-2 صندق های غیر متنوع23
2-8-3 طبقه بندی صندوق های مشترک بر اساس کارمزد فروش23
2-8-3-1 صندوق های با کارمزد23
2-8-3-2 صندوق های بدون کارمزد25
2-8-4 طبقه بندی صندوق بر اساس افق سرمایه گذاری25
2-8-4-1 صندوق های کوتاه مدت25
2-8-4-2 صندوق های بلند مدت26
2-9 ارکان صندوق های سرمایه گذاری28
2-10 صنعت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ایالات متحده31
2-10-1 ساختار حقوقی31
2-10-2 ارکان32
2-11 ساختار بین نهادی35
2-11-1 ساختار بین نهادی در ایالت متحده35
2-11-2 ساختار بین نهادی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در کشور ایران36
2-12 ویژگی ها و مزایای صندوق های سرمایه گذاری37
2-12-1 مدیریت حرفه ای 37
2-12-2 صرفه جویی ها ناشی از مقیاس 38
2-12-3 امکان نقد شوندگی واحد های سرمایه گذاری 38
2-12-4 رسالت اجتماعی واحد های سرمایه گذاری39
2-12-5 تنوع بخشی سبد اوراق بهادار و کاهش ریسک39
2-13 معایب صندوق های سرمایه گذاری39
2-14 امید نامه صندوق های سرمایه گذاری40
2-15 انواع هزینه ها در صندوق های سرمایه گذاری41
2-15-1هزینه های ارکان41
2-15-2 هزینه ای دوره ای42
2-15-3 هزینه های صدور و ابطال43
2-16 خالص ارزش دارایی های صندوق های سرمایه گذاری43
2-17 نحوه قیمت گذاری دارایی های صندوق های سرمایه گذاری در ایالات متحده45
2-18 انواع شیوه های توزیع سود در صندوق های سرمایه گذاری مشترک46
2-19 الزامات گزارشگری مالی در صندوق های سرمایه گذاری47
2-19-1 صورت های دارایی ها و بدهی ها به همراه جدول سرمایه گذاری ها48
2-19-2 صورت سود و زیان49
2-19-2-1 درآمد های حاصل از سرمایه گذرای49
2-19-2-2 هزینه های صندوق49
2-19-2-3 افزایش یا کاهش در خالص دارایی ها49
2-19-3 صورت تغییرات در سرمایه 49
2-19-4 صورت جریان وجه نقد49
2-20 بازده سرمایه گذاری51
2-21 بازده سرمایه گذاری در صندوق51
2-21-1 سود نقدی هر واحد سرمایه گذاری51
2-21-2 عایدات سرمایه ای ناشی از دارایی های فروخته شده52
2-21-3 عایدات سرمایه ای از محل دارایی های موجود52
2-22 ریسک52
2-22-1 انواع ریسک53
2-23 ریسک پذیری53
2-23-1 خصوصیات موثر در ریسک پذیری54
2-23-2 ترجیهات ریسک55
2-24 چارچوب ریسک و بازده56
2-25 مدیران سرمایه گذاری 56
2-25-1 مدیر صندوق.56
2-25-2 مدیر سرمایه گذاری.57
2-25-2-1مدرک CFA.58
2-25-2-2 مدرک MBA59
پیشینه تحقیق60
خلاصه فصل 63
فصل سوم: روش تحقیق64
3-1 مقدمه65
3-2 تعریف تحقیق65
3-3 روش تحقیق66
3-4 جامعه آماری و حجم آن66
3-5 حجم نمونه و روش اندازه گیری66
3-6 روش گردآوری اطلاعات66
3-7 فرضیات تحقیق68
3-8 متغیرهای تحقیق68
3-8-1 خالص ارزش روزانه دارایی صندوق (NAV)68
3-8-2 بازده واقعی سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری مشترک69
3-8-3ریسک پذیری .69
3-8-4 تحصیلات69
3-8-5 سوابق کاری70
3-9 روش تجزیه و تحلیل و آزمون فرضیات70
3-9-1 تحلیل رگرسیون70
3-9-2 آزمون معنی دار بودن مدل72
3-9-3 آزمون معنی دار بودن متغیرهای تحقیق73
3-9-4 آزمون های مربوط به مفروضات مدل رگرسیون خطی73
3-9-4-1 فرض نرمال بودن باقیمانده ها:74
3-9-4-2 فرض عدم وجود همخطی بین متغیرهای مستقل74
3-9-4-3 فرض مستقل بودن باقیمانده ها75
3-9-4-4. فرض همسانی واریانس باقیمانده ها75
3-9-5 تصمیم گیری برای رد یا پذیرش فرضیه ها77
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها78
4-1 مقدمه79
4-2 آمار توصیفی متغیرهای تحقیق79
4-3 آزمون نرمال بودن توزیع متغیر وابسته تحقیق82
4-4 بررسی همبستگی میان متغیرهای تحقیق83
4-5 نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق84
4-5-1 برآورد مدل84
4-5-2 تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول تحقیق85
4-5-3 تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق86
4-5-4 تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم تحقیق86
4-5-5 تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهارم تحقیق87
4-5-6 تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیه پنجم تحقیق87
4-6 خلاصه فصل88
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات89
5-1 مقدمه90
5-2 خلاصه و نتیجه گیری90
5-2-1 نتایج آزمون فرضیه اول تحقیق91
5-2-2نتایج آزمون فرضیه دوم تحقیق92
5-2-3 نتایج آزمون فرضیه سوم تحقیق92
5-2-4 نتایج آزمون فرضیه چهارم تحقیق93
5-2-5 نتایج آزمون فرضیه پنجم تحقیق93
5-3 پیشنهادات تحقیق94
5-3-1 پیشنهاد هایی مبنی بر نتایج تحقیق94
5-3-2 سایر پیشنهاد های تحقیق95
5-3-3 پیشنهاد هایی برای تحقیقات آتی95
منابع و ماخذ96
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1) انواع دارایی های مالی اصلی10
جدول 2-2) ارکان صندوق های سرمایه گذاری در ایران کشور ایران31
جدول 4-1) آمار توصیفی متغیرهای تحقیق80
جدول 4-2) نتایج آزمون نرمال بودن توزیع متغیر وابسته تحقیق82
جدول 4-3) ماتریس ضرایب همبستگی پیرسون بین متغیرهای تحقیق83
جدول 4-4 ) نتایج برآورد مدل تحقیق85
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1) درصد فراوانی مدارک تحصیلی مدیران صندوق ها81
نمودار 4-2) درصد فراوانی سابقه کاری مدیران صندوق ها81
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1 روابط بین نهادهای فعال در صندوق های سرمایه گذاری مشترک……………………………. 36
شکل 2-2 الگوی رفتاری افراد مختلف نسبت به ریسک(نوروش و دیانتی ، 1383،ص478)55
فصل اول:
کلیات طرح
1-1 بیان مساله تحقیق :
امروزه مقوله سرمایه گذاری بعنوان یکی از پیش نیازهای اولیه و ضروری برای حرکت از یک اقتصاد سنتی به سمت یک اقتصاد توسعه یافته و پیشرفته مطرح می باشدبه صورتی که همزمان با رشد صنایع و نیاز روز افزون آنها به منابع مالی و نیز با توجه به عدم جوابگویی نظام بانکی در جهت ارائه خدمات مالی به متقاضیان، به دلیل ویژگی های خاص بازار پولی (تامین مالی کوتاه مدت) نقش حیاتی بازار سرمایه آشکار شده و ضرورت گسترش آن نمود پیدا می کند. بازار سرمایه با هدف تامین منابع بلند مدت برای سرمایه گذاری در بخشهای مختلف اقتصادی ، نقش عمده ای را در رشد و توسعه اقتصادی پیشرفته ایفا کرده و در این میان بورس اوراق بهادار به عنوان اصلی ترین بخش بازار سرمایه ، پذیرای سرمایه گذاران خرد و کلان با هر میزان سرمایه اولیه است. ولیکن فارغ از مزایای بیشمار سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار، فعالیت در این حیطه نیازمند تخصص و مهارتهای ویژه سرمایه گذاری است که جز با صرف زمان و کسب تجربه امکان پذیر نمی گردد بنابراین بهترین پیشنهاد به سرمایه گذاران عادی و فاقد تجربه قبلی در زمینه سرمایه گذاری در بورس در جهت کاهش ریسک سرمایه گذاری، خرید واحدهای سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری می باشدچرا که صندوق های سرمایه گذاری به عنوان ابزاری شناخته شده در بازارهای ثانویه و از مهمترین نهاد های مالی هستند که نقش زیادی در تجهیز منابع مالی و هدایت آن به سوی ظرفیت های تولیدی دارند که علیرغم آنکه سابقه تأسیس آنها به قرن هجدهم بر می گردد ولی در ایران اولین صندوق سرمایه گذاری در سهام از ابتدای سال 1387 فعالیت خود را آغاز کرده است و در همین مدت زمان اندک کارایی و مزایای بیشمار خود را به عموم فعالان حوزه سهام اثبات کرده است.
از دلایل توفیق صندوقهای سرمایه گذاری استدلال هایی است که آنها را بعنوان مناسبترین روش حضور عامه مردم در بازار سرمایه معرفی می کند چرا که از طرفی مدیر صندوقبه مدیریت تخصصی پرداخته و با تحلیل کارشناسانه به معاملات سهام می پردازد و از طرف دیگر سرمایه گذار برای خروج تنها کمتر از 2 روز ، نتیجه سرمایه گذاری خود را دیده و می تواند به راحتی بدون اینکه نگران بسته بودن نمادها و یا صف فروش باشد از بازار خارج شود.
نکته قابل ذکر اینجاست که در رابطه با بازدهی صندوقهای سرمایه گذاری نیز عوامل مختلفی دخیل می باشند که سرمایه گذاران آگاه با استفاده از شناسایی و استفاده از این عوامل موثر، بدنبال کسب حداکثر سود از فعالیت های سرمایه گذاری خود می باشند چرا که با تحقیق و پژوهش هرچه بیشتر در راستای شناسایی عوامل تاثیر گذار بر بازدهی صندوق ها می توان راهکارهای مفیدتری جهت افزایش بازدهی صندوق های سرمایه گذاری ارائه داد و متقابلا سرمایه های بیشتری را در بازار های سرمایه جذب کرد. تا کنون متغیرهایتاثیر گذار بسیاری در بازدهی صندوق ها از قبیل عوامل محیطی و مدیریتی، سن صندوق ها ، هزینه های صندوقها، ارزش صدور و ابطال صندوق، تملک سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی، سهام صنایعموجود در سبد صندوق ها و… شناخته شده انداماویژگی شخصی مدیران از قبیل میزان تحصیلات و کیفیت تحصیلات آکادمیک ، تجربیات ، مهارتها و سایر ویژگیهای آنها کمتر مورد بررسی قرار گرفته اندکه این ویژگی ها نیز به سهم خود در قضاوتهای حرفه ای مدیران صندوقها در تصمیمات مربوط به سرمایه گذاری تاثیر گذار بوده و می توان قسمتی از بازدهی صندوقهای سرمایه گذاری را نشأت گرفته از همین ویژگی های شخصی مدیران دانستلذا در این پژوهشدر نظر است صحت این فرضیه که بین ویژگی های مدیران صندوق های سرمایه‌گذاری و بازده آنها رابطه وجود دارد را مورد بررسی قرار دهیم .
1-2 اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن :
علیرغم اینکه صندوق های سرمایه گذاری یکی از مهمترین نهادها در جذب سرمایه های کوچک به بازار های سرمایه بوده و در ادبیات بازار سرمایه ایران از سال 1387 آغاز به کار نموده و با گذشت زمان سرمایه گذاران زیادی به این نهادها احساس علاقه مندی نموده اندولیکن تحقیقات نسبتاً کمی در زمینه ویژگی های شخصی مدیران صندوق های سرمایه گذاری انجام شده است لذا جهت پیشرفت صندوق های سرمایه گذاری ، لازم است راهکار های رشد بازده این موسسات مورد پژوهش قرار گرفته و جهت کارایی روز افزونبازار سرمایه و بدنبال آن تسریع در امر توسعه اقتصادی کشور پژوهش های لازم در این خصوص صورت گیرد .
1-3هدفهای تحقیق :
از اهداف مهم این تحقیق می توان به فراهم نمودن بستر مناسب جهت رشد و توسعه صندوقهای سرمایه گذاری توأم با بازدهی بالاتر از سایر روشهای سرمایه گذاری و انتصاب مدیران لایق و متقابلا جذب بیشتر سرمایه در بازارهای سرمایه و نهایتاً کمک به رشد و توسعه اقتصادی کشور اشاره کرد.
1-4 سوالات پژوهش:
آیا تحصیلات مدیران صندوق های سرمایه گذاری در بازدهی صندوق ها موثر است ؟
آیا سابقه کاری مدیران در بازده صندوق های سرمایه گذاری موثر است ؟
آیا سن مدیران بر بازده صندوق های سرمایه گذاری آنها موثر است؟
آیا ریسک پذیری مدیران در بازده صندوق های سرمایه گذاری موثر است ؟
آیا بین سن و ریسک پذیری مدیران رابطه وجود دارد ؟
1-5 فرضیه های پژوهش:
بین تحصیلات مدیران و بازدهی صندوق های سرمایه گذاری رابطهوجود دارد .
بین سابقه کاری مدیران و بازده صندوق های سرمایه گذاری رابطه وجود دارد .
بین سن مدیران و بازده صندوق های سرمایه گذاری رابطه وجود دارد .
بین ریسک پذیری مدیران و بازده صندوق های سرمایه گذاری رابطه وجود دارد.
بین سن مدیران و ریسک پذیری مدیران رابطه وجود دارد .
1-6 روش تحقیق :
این پژوهش از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی واز نظر نحوه گردآوری داده ها از نوع تحقیقات روش توصیفی و پیمایشی است و از آنجا که محقق به دنبال بررسی رابطه بین دو مولفه است،این تحقیق از نوع تحقیقات همبستگی می باشد.
ابزار اصلی گردآوری اطلاعات پرسشنامه ،مصاحبه ،کتابخانه ای ،…است.پس از جمع آوری داده ها و اطلاعات از طریق پرسشنامه،برای بررسی رابطه بین متغیرها و آزمون فرضیه ها از نرم افزار آماری spss و Eviews استفاده می شود.
1-7 جامعه آماری و حجم آن :
جامعه آماری در این پژوهش با توجه به متغیرهای تحقیق، متشکل از مدیران صندوق های سرمایه گذاری با سرمایه متغیر از ابتدای سال 1392 تا پایان سال1392 می باشد .
1-8 روش گرد آوری اطلاعات :
در این تحقیق برای گردآوری داده ها و اطلاعات از روشهای کتابخانه ای ومیدانی استفاده میشود. در بخش کتابخانه ای، مبانی نظری وپیشینه ی تحقیق عمدتاً از مقالات اخذ شده از اینترنت و کتاب ها، پایان نامه ها و مجلات تخصصی فارسی و لاتین که در دسترس میباشند گردآوری میشود. در بخش میدانی نیزبا استفاده از پرسشنامه نسبت به گردآوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز اقدام خواهد شد. ضمناً در صورت نیاز نسبت به مصاحبه با اهل فن بمنظورگردآوری داده های مورد نیاز اقدام میشود.
1-9 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات :
پس از جمع آوری داده های آماری، برای جمع بندی و محاسبات مورد نیاز از نرم افزار اکسل استفاده خواهد شد همچنین از نرم افزار spss و Eviews نیز برای انجام آزمون های آماری و محاسبه های مورد نیاز دیگر استفاده خواهد شد
1-10 متغیرها و واژه های کلیدی :
صندوق سرمایه گذاری : صندوق سرمایهگذاری مشترک، نهادی است که منابع مالی را از مردم جمعآوری نموده و در سبد متنوعی از اوراق بهادار سرمایهگذاری میکند. این صندوق‌ها با توجه به تعریف صورت گرفته در قانون بازار اوراق بهادار مصوب مجلس شورای اسلامی در آذرماه 1384 و به عنوان جایگزین مناسبی برای سبدهای مشاع ایجاد گردیده‌اند .(وب سایت بورس اوراق بهادار تهران )
بازده : در واقع عایدات سرمایه گذاری صندوق ، مانند سرمایه گذاری در یک سهم که میتواند به طور کلی دونوع بازده شامل سودهای نقدی دریافتی و عایدات سرمایه ای ناشی از افزایش قیمت سهم را برای دارنده ایجاد نماید ، نیز از همین محل ها به دست می آید ، از آنجا که صندوق های سرمایه گذاری مشترک ، لازم است تمامی خالص عایدات خود ( مانده درآمد کل پس از کسر هزینه ها ) را بین دارندگان واحدهای سرمایه گذاری توزیع کنند بنابراین , منافع حاصل از سرمایه گذاری های فروخته شده از تغییر قیمت دارایی ها و سرمایه گذاری های موجود نیز در محاسبه بازده مدنظر قرار میگیرد .
روش محاسبه : با استفاده از NAV تاریخی جمع آوری شده از صندوق های سرمایه گذاری مشترک از ابتدای سال 1389تا پایان 1391 به شکل روزانه و فرمول زیر بازدهی ماهانه صندوق محاسبه میگردد .
r_pt= (〖NAV〗_(t )-〖NAV〗_(t-1))/〖NAV〗_(t-1) *100
خالص ارزش روزانه صندوق های سرمایه گذاری (NAV): عبارت است از جمع ارزش دارایی ها و اوراق بهادار منهای بدهیهای صندوق تقسیم بر تعداد واحد هایی که نزد سرمایه گذاران است .
r_pt : بازده صندوق p در دوره t
〖NAV〗_(t ) : خالص ارزش دارایی روزانه صندوق در انتهای دوره
〖NAV〗_(t-1): خالص ارزش دارایی روزانه صندوق در ابتدای دوره
تحصیلات :در این تحقیق مدارک تحصیلی شامل تحصیلات دانشگاهی مدیران لیسانس ، فوق لیسانس و دکتری می باشد .
ریسک پذیری : ریسک پذیری را می توان “انجام هرگونه فعالیتی که دارای حداقل یک نتیجه مبهم و یا نامطمئن باشد” ( Yates , et al.,1994 )و یا “قبول خطر کردن یا پذیرفتن احتمال ضرر و زیان برای رسیدن به مقصود” ( لطیفی ، 1369 ) تعریف کرد .
سابقه کار :منظور از سابقه کار در این تحقیق تجربه حرفه ای مدیران در بازار های سرمایه می باشد .
مدیران کم تجربه : مدیران با تجربه کاری زیر 5 سال
مدیران با تجربه : مدیران با تجربه کاری بین 5 تا 15 سال
مدیران با تجربه بسیار بالا : مدیران با تجربه کاری بالای 15 سال
فصل دوم:
مطالعات نظری
2-1 مقدمه
یکی از ویژگی های حرکت به سوی توسعه اقتصادی این است که مجموعه فعالیتهای اقتصادی بتوانند منابع پس اندازی را به جانب سرمایه گذاری های مورد نیاز اقتصاد ملی و در صورت وجود مازاد به جانب سرمایه گذاریهای مورد نیاز اقتصاد خارجی تجهیز نماید . در جامعه های توسعه نیافته درصد بزرگی از منابع پس اندازها به شیو های گوناگون هرز می رود . در این کشور ها عامه مردم وجوه پس اندازی خود را به انواع زیورآلات ، طلا و کالاهای بادوامی که میتوانند در درازمدت جانشین پول نقد باشند تبدیل می کنند . در کشور ایران عادت به پس انداز پول های خارجی نیز مرسوم شده است . در هرصورت بخش بزرگی از پس اندازهای مردم به صورت مجموعه غیر مولدی در می آید .
به همین جهت لازم است ترتیباتی ایجاد شود که در نهایت منابع گردآوری نموده و به سوی فعالیتهای اقتصادی بکشاند ، چنین وظیفه ای میتواند توسط بازار سرمایه انجام پذیرد .
اما بازارهای سرمایه از قبیل بورس اوراق بهادار بازارهای پیچیده ای هستند و ورود به این بازارها نیاز به دانش کافی و مطالعات اقتصادی بسیاری دارد و تنها انگیزه ای که می تواند پس انداز های کوچک را به سوی بازار های سرمایه حرکت دهد بازده سرمایه گذاری بالا با ریسک پایین است .
صندوق های سرمایه گذاری یکی از بهترین نهادهای مالی هستند که از آنها در کلیه بورس های پیشرفته دنیا در جهت تعادل و نظم در بازار اوراق بهادار با هدف افزایش کارائی و رونق سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه استفاده می شود و نقش با اهمیتی در تجهیز منابع مالی و هدایت آن به سوی ظرفیتهای تولید دارند در واقع فلسفه اصلی تاسیس صندوق های سرمایه گذاری جمع آوری پس اندازهای کوچک و سرمایه گذاری آنها در مجومعه متنوعی از اوراق بهادار ( سهام ، اوراق قرضه و سایر انواع اوراق بهادار ) است .
این نهاد های مالی با دراختیار داشتن مدیرانی با تجربه در سرمایه گذاری در بازار های سرمایه به عنوان واسطه ای قرار میگیرند تا سرمایه گذاری مستقیم عامه مردم را به سرمایه گذاری غیر مستقیم در بازارهای سرمایه با هدف کاهش ریسک سرمایه گذاری و افزایش بازده تبدیل نمایند و البته درمقابل ارائه این خدمات دستمزد دریافت می کنند .
جدول 2-1 انواع دارایی های مالی اصلی
سرمایه گذاری مستقیم
غیر قابل معاملهگواهی یا سپرده پس انداز
گواهی سپرده
حسابهای بازار پولی
اوراق قرضه پس انداز ایالات متحدهبازار پولاوراق خزانه
گواهی سپرده قابل معامله
اوراق تجاری
دلار اروپا
توافق بازخرید اوراق بهادار
پذیرش بانکبازار سرمایهسود ثابت
حقوق صاحبان سهام ( سهام عادی )سایر مواردبرگ اختیار معامله
پیمان های آتیسرمایه گذاری غیر مستقیم
شرکتهای سرمایه گذاریبا سرمایه باز
-صندوق مشترک بازار پول
-صندوق مشترک سرمایه گذاری
با سرمایه ثابت
اوراق مشارکت در منافع صندوق مشترک سرمایه گذاری
2-2 تعریف صندوق های سرمایه گذاری
درقانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران ( ماده 1بند20) صندوق های سرمایه گذاری به شرح زیر تعریف شده اند :
“نهادی هالی مالی هستند که فعالیت اصلی آنها سرمایه گذاری در اوراق بهادار می باشد و مالکان آن به ، نسبت سرمایه گذاری خود در سود و زیان صندوق شریکند ( مجلس شورای اسلامی ، 1383 ماده 1 بند 20 )
به نظر می رسد این تعریف به اندازه کافی جامع و مانع نبوده و از ویژگی های یک تعریف قانونی کامل برخوردار نیست . همچنین در ماده 1 بند 5 قانون توسعه ابزار های نهادهای مالی جدید (مصوب 1388) مجلس شورای اسلامی در تعریف صندوق های سرمایه گذاری آمده است : ” صندوق سرمایه گذاری نهاد مالی است که منابع حاصل از انتشار گواهی سرمایه گذاری را در موضوع فعالیت مصوب خود سرمایه گذاری می کند ” طبق بند الف همین ماده گواهی سرمایه گذاری اوراق بهادار متحدالشکل است که توسط صندوق سرمایه گذاری مشترک منتشر و در ازای سرمایه گذاری اشخاص در صندوق با درج مشخصات صندوق و سرمایه گذار و مبلغ سرمایه گذاری در آنها ارائه می شود “.
با توجه به تعریف ارائه شده می توان نتیجه گرفت که “صندوق های سرمایه گذاری مشترک به عنوان یکی از انوع واسطه های مالی از جمله نهادهایی هستند که با فروش پیوسته واحد های سرمایه گذاری خود به عموم مردم وجوهی را تحصیل و آنها را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار شامل سهام ،اوراق قرضه ،ابزار های کوتاه مدت بازار پول و دارایی های دیگر با توجه به هدف صندوق بطور حرفه های سرمایه گذاری می کنند.”
ترکیب دارایی های صندوق های سرمایه گذاری مشترک به عنوان پرتفوی یا سبد صندوق شناخته
می شود و خریداران واحدهای سرمایه گذاری صندوق ها به نسبت سهم خود بخشی از مالکیت سبد اوراق بهادار را بدست می آورند و هر واحد سرمایه گذاری صندوق بیانگر نسبت مالکیت هر یک از سرمایه گذاریان در دارایی های صندوق و درآمدناشی از آن دارایی می باشد.(مدیریت پژوهش،توسعه و مطالعات سازمان بورس اوراق بهادر،141،1389)
صندوق سرمایه گذاری مشاع ، صندوق سرمایه گذاری، صندوق مشترک سرمایه گذاری نام هایی هستند که پیرامون و یا بجای صندوق سرمایه گذاری مشترک به کار رفته است.(جمشیدی فرد ، 1378)
2-3 تاریخچه صندوق های سرمایه گذاری:
اولین صندوق های سرمایه گذاری در اروپا و در اواخر قرن 18 پا به عرصه ظهور گذاشتند. در انگلستان تا سال 1875 ، هیجده صندوق سرمایه گذاری فعال بر اساس قوانین این کشور تشکیل شد که سرمایه ای بالغ بر 5/6 میلیلون دلار داشتند.این صندوق ها که همگی دارای ساختار سرمایه بسته بودند کم کم به دیگر کشورها تسری یافتند. در آمریکا در سال 1889 اولین صندوق سرمایه گذاری مشترک با نام “صندوق سهام نیویورک” تاسیس و پس از آن صندوق های با سرمایه بسته دیگری در دیگر شهر ها تشکیل یافت که از آن جمله می توان به تاسیس” صندوق دارایی های خصوصی بوستون در سال 1893 “و “شرکت اوراق بهادار ریل وی ولایت” در سال 1904 اشاره نمود . (گزارشات از سایت موسسه بین المللی سرمایه گذاری آمریکا،2005)
در ایالات متحده آمریکا ،شکل گیری و حیات صندوق های سرمایه گذاری به بعد از جنگ جهانی اول در سال 1922 بر می گردد.این جنگ که به نابودی بسیاری از صنایع محلی و مادر در اروپا انجامید فرصت مناسبی را برای توسعه صنایع در آمریکا فراهم نمود ،به طوری که با افزایش تولید پس از سالهای 1920و1921 به افزایش سطح عمومی درآمد ها و سطح رفاه جامعه انجامید که در نهایت رشد اقتصادی را برای این کشور به همراه داشت.جنگ جهانی اول به عنوان نقطه عطفی در اقتصاد آمریکا تلقی می شود ،به طوری که به تغییر رابطه طلبکار بدهکاری که تا قبل از آن بین اروپا و آمریکا بود ،انجامید.
اولین صندوق سرمایه گذاری مشترک با سرمایه باز در ماه مارس سال 1924 در شهر بوستون آمریکا توسط هیأت امنای شهر ماساچوست و بر اساس قوانین معمول زمان خود تاسیس گردید.این صندوق با ساختار سرمایه ای ساده و اعمال مجموعه ای از سیاست ها شفاف سرمایه گذاری و با امکان بازخرید واحدهای سرمایه گذاری صندوق ایجاد گردید که در آن سرمایه گذاران ناگزیر از نگهداری واحد های سرمایه گذاری خود تا پایان زمان انحلال صندوق نبودند.این صنعت که در چند دهه اخیر رشد چشمگیری را شاهد بوده است ، طیف وسیعی از انواع گوناگون صندوق ها را نظیر صندوق های سرمایه گذاری با سرمایه بسته1 ،صندوق های سرمایه گذاری با سرمایه باز2، تراست های سرمایه گذاری3 صندوق های بیمه مستمری سالیانه4 صندوق های پوشش ریسک5 و صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله6 در بورس را شامل گردیده است.
2-4 پیشینه صندوق های سرمایه گذاری مشترک در ایران
ضرورت تشکیل و فعالیت صندوق های سرمایه گذاری مشترک، از مدت ها قبل از سوی دست اندر کاران اقتصادی و بازار سرمایه کشور،به انحاءمختلف عنوان گردیده و تلاش هایی صورت گرفته است که نتیجه این اقدامات را به نوعی می توان در دو مقطع زمانی قبل و بعد از تصویب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران در آذر ماه 1384 مورد توجه قرار داد.
2-4-1-قبل از تصویب قانون بازار اوراق بهادار
با وجود تلاش های صورت گرفته در این دوره، به دلیل فقدان بستر قانونی لازم،امکان تشکیل صندوق سرمایه گذاری مشترک با شخصیت حقوقی مستقل فراهم نگردید و در نهایت به منظور پر کردن خلأ موجود در بازار سرمایه و در اولین اقدام ، آیین نامه ارائه خدمات مشاوره و سبد گردانی اوراق بهادار در سال 1383 و سپس دستور العمل اجرایی مربوط نیز “آیین نامه تشکیل سبد سرمایه گذاری مشاع” تدوین و تصویب گردید و بر اساس آنها در ادامه، شرکت های کارگزاری با اخذ مجوز از سازمان بورس ، به تشکیل سبد های اوراق بهادار در قالب های مشاعی و اختصاصی مبادرت کردند.
2-4-2 بعد از تصویب قانون بازار اوراق بهادار
به دنبال تصویب قانون بازار اوراق بهادار و برطرف شدن نسبی موانع پیش رو ،اقدامات لازم در خصوص انجام مطالعات تطبیقی بر روی تعدادی از کشور های با سابقه در استفاده از صندوق ها ،از جمله کشور های اسلامی ،صورت گرفت و در نهایت دستور العمل های مورد نیاز،توسط سازمان بورس تدوین و اولین صندوق سرمایه گذاری با سرمایه باز / متغیر تأسیس شد. این صندوق ، پس از اخذ مجوز از سازمان بورس در چهارچوب قانون مذکور با عنوان “صندوق سرمایه گذاری کارآفرین” در تیر ماه 1386 رسماٌ پذیره نویسی و فعالیت خود را آغاز نمود.(عباسی،65،1388)
2-5 اهداف صندوق های سرمایه گذاری:
صندوق ها بطور کلی یکی از سه هدف یا سیاست زیر را برای خود در نظر می گیرند وبرای دستیابی به هدف تعیین شده ،برنامه سرمایه گذاری مناسب آن را نیز طراحی می کنند:
2-5-1درآمد: صندوق های این گروه با هدف ایجاد جریانات درآمدی جاری یا کوتاه مدت،در اوراق بهاداری سرمایه گذاری می کنند که درآمدهای مستمری را در طول سال به دنبال داشته باشد.در این استراتژی،اغلب بر روی اوراق قرضه سرمایه گذاری می شود و در صورت سرمایه گذاری در سهام، آن گروه از شرکتها که از فرصت رشد کمتر برخوردار باشند و قسمت عمده سود خود را توزیع کنند در اولویت قرار می گیرند.بدیهی است که هر چه ماهیت شرکت به گونه ای باشد که سود آوری بالاتری در کوتاه مدت ایجاد کند،خرید سهام چنین شرکتی ارجحیت خواهد داشت.مشتریان واحد های سرمایه گذاری این گروه از صندوق ها،غالباٌ افرادی هستند که برای امرار معاش و تامین مخارج روزمره خود بر روی مبالغ دریافتی از صندوق حساب باز کرده اند.
2-5-2رشد: صندوق های رشدی به دنبال منافع آتی یا بلند مدت هستند و در سبد دارایی های خود اوراق بهاداری را قرار می دهند که انتظار می رود از رشد بالاتر و سود آوری بیشتری در آینده برخوردار باشند و در این نوع اوراق بهادار ،اولویت بالاتر را به سهام می دهند.این گروه از صندوق ها در انتخاب سهام ، شرکت هایی را در اولویت قرار می دهند که از درجه بلوغ کمتر و فرصت بازدهی سرمایه گذاری و رشد بالاتری برخوردار باشند.
2-5-3درآمد و رشد: صندوق هایی که کسب درآمد جاری و امید به افزایش درآمد در آینده را به طور همزمان دنبال می کنند به دنبال ایجاد تعادل بین عایدات کوتاه مدت و بلند مدت و جلب نظر گروههای بیشتر و متنوع تری از سرمایه گذاران هستند،در حالیکه هر یک از دو نوع صندوق یاد شده مشتریان خاص خود را دارند.( روحانی ، 1391)
از طرفی دیگر صندوق های سرمایه گذاری دارای دو گروه اهداف مشترک و اختصاصی بشرح ذیل می باشند:
2-5-4 اهداف عمومی و مشترک این شرکت ها را می توان در چهار هدف زیر خلاصه کرد:
– ایجاد تنوع در سرمایه گذاری و حداقل کردن مخاطره

– استفاده از مدیریت با تجربه و حرفه ای
– پایین آوردن هزینه های اجرایی
– بالا بردن نقدینگی در سرمایه گذاری
2-6 قوانین مرتبط با تاسیس و نظارت بر صندوق های سرمایه گذاری:
2-6-1 قوانین صندوق های سرمایه گذاری در ایران
در ایران تا قبل از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در آذر ماه 1384 بستر های قانونی لازم برای تشکیل صندوق های سرمایه گذرای مشترک7 فراهم نشده بود.این صندوق ها برای اولین بار در بند 20 ماده 1 مذکور به عنوان یک نهاد نالی تعریف و پس از آن به ترتیب ،دستور العمل نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار در صندوق های سرمایه گذاری8 در تاریخ 30/11/1386 ،اساسنامه صندوق سرمایه گذاری مشترک (در سهام و اندازه کوچک) در تاریخ 19/12/1386 و اساسنامه صندوق سرمایه گذرای مشترک (در سهام و در اندازه بزرگ) در تاریخ 07/08/1387،به تصویب هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسیدند.تا ابتدای آذر ماه سال 1388 بر اساس قوانین فوق، 23 صندوق سرمایه گذاری مشترک (20 صندوق سهام در اندازه کوچک،2صندوق سهام در اندازه بزرگ و یک صندوق اوراق بهادار با درآمد ثابت) رسماٌ با دریافت مجوز فعالیت از سازمان بورس و اوراق بهادار،فعالیت خود را آغاز نموده و فعلاٌ قانون خاص دیگری بر صندوق ها حاکم
نمی باشد.همچنین با توجه به مسائل مرتبط با شخصیت حقوقی صندوق ها و نیز مسائل مالیاتی آنها ،در فروردین ماه 1388لایحه یک فوریتی بازار سرمایه به منظور حل مسائل مذکور به مجلس شورای اسلامی تقدیم ، که در تاریخ بیست و پنجم آذر ماه 1388 به تصویب رسیده و مسائلی چون شخصیت حقوقی صندوق ها ، حداقل سرمایه و مالیات آنها تعیین گردیده است.(دستور العمل اجرایی ثبت و گزارشدهی،سازمان بورس،1388)،(لایحه توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید،سازمان بورس،1388)
2-6-2 قوانین صندوق های سرمایه گذاری در دیگر کشور ها
مقررات حاکم بر صندوق های سرمایه گذاری غالباٌ در کشور های توسعه یافته مانند ایالات متحده توسط قانون مجزایی (یا قسمت هایی از قوانین جامع) نظارت می شوند.در این قسمت ابعادی از قوانین کشور های مختلف شامل:ایالات متحده،ترکیه و مالزی اشاره خواهد شد.
1-6-2-1 قانون شرکت های سرمایه گذاری در ایلات متحده
در ایالات متحده «قانون شرکت های سرمایه گذاری» که نخستین بار در سال 1940 تصویب و در دهه های گذشته مورد اصلاح واقع شده است،قانون اصلی حاکم بر شرکت های سرمایه گذاری و جامع ترین قانون شناخته شده سرمایه گذاری در جهان است.
مقررات و نظارت مربوطه شامل موارد ذیل می باشند:
تدوین فلسفه و اهداف صندوق
افشا و ارائه اهداف به سرمایه گذاران
حفظ اهداف یاد شده و قابل تغییر تنها توسط رأی سهامداران
ثبت شرکت های سرمایه گذاری توسط SEC
هیئت مدیره مستقل (تا از تضاد منافع جلوگیری کند)
مقررات ارزش گذاری
مقررات فروش و بازخرید سهام
ضروریات نگهداری فیزیکی اجزای پرتفویCustodial
بیمه فیزیکی اجزای پرتفویی Fidelity Insurance
نگهداری حساب های منظم بر اساس اصول پذیرفته شده عمومی حسابداری GAAP
گزارش منظم وضعیت شرکت به سرمایه گذاران
پیروی از روش خود تنظیمیSelf- Regulation علاوه بر مقررات دولتی
شایان ذکر است که یک انجمن نیز به نامInvestment Company Institute (ICI) توسط صندوق های سرمایه گذاری تاسیس شده است.ضمناٌ از سال 1982 طبق مقررات،بانک های تجاری آمریکا مجاز به ارائه صندوق های مشترک سرمایه گذاری نیستند.
2-6-2-2 قوانین مرتبط با شرکت های سرمایه گذرای در مالزی
در این قسمت به عنوان گزینه ای دیگر از فعالیت های شرکت های سرمایه گذاری به یونیت تراست ها در کشور مالزی اشاره می شود.مقررات حاکم و ناظر بر یونیت تراست های مالزی تا حد زیادی به مقررات کشور ایالات متحده شباهت دارد.در مالزی قانون صنعت اوراق بهادار که در سال 1983 مورد تصویب قرار گرفته است و قانون هیئت اوراق بهادار که در سال 1993 ایجاد شده است بر شرکت های سرمایه گذاری نظارت دارند.
این هیئت نظارت بر واحدهای مشابه مانند شرکت های سرمایه گذاری با سرمایه بسته را نیز به عهده دارد.مقررات جدید نیز در سال های 1994 و 1995 به مقررات قبلی اضافه شده و به تصمیماتی منجر شده است.
بر طبق مقررات کشور مالزی که ترکیب دارایی ها را به صورت کیفی تعیین می کند ، این شرکت ها می توانند در اوراق بهادار زیر سرمایه گذاری کنند:
اوراق بهادار شرکت های پذیرفته شده در بورس کوالالامپور
اوراق بهادار شرکت های پذیرفته شده در بورس های خارجی
اوراق بهادار دولت مالزی و بانک مرکزی مالزی
پول ملی مالزی،سپرده گذاری در بانک های مالزی از جمله بانک اسلامی مالزی
اوراق قرضه و اوراق بدهی که توسط موسسه رتبه دهنده مالزی حداقل رتبه BBB داشته باشند.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

دیدگاهتان را بنویسید